Báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho biết, thành phố hiện có 746 khu đất chưa có pháp lý sử dụng đất và được giao cho các cơ quan nhà nước quản lý. Trong đó, Công ty TNHH Một thành viên Quản lý kinh doanh nhà thành phố quản lý 110 khu đất, 636 khu còn lại hiện đang được các công ty TNHH Một thành viên dịch vụ công ích các quận, huyện quản lý.

Tuy nhiên, trong số đất công này nhiều khu đang bị sử dụng sai mục đích, bỏ hoang gây lãng phí. Một số ví dụ như, khu đất có diện tích 1.700m2 nằm trên mặt tiền đường Phạm Văn Đồng (quận 3) do Công ty Công nghiệp Sài Gòn TNHH Một thành viên quản lý bị bỏ hoang nhiều năm nay.

Hay khu đất rộng hơn 2.000 m2 nằm ở địa chỉ 360 Xa lộ Hà Nội (quận 9) được giao cho Công ty Colas thuê để làm nhà xưởng, địa điểm kinh doanh nhưng khi đến thời hạn phải trả đất thì doanh nghiệp này tự ý cho một doanh nghiệp khác thuê lại. Một khu đất của Tổng công ty nông nghiệp Sài Gòn (Sagri) trên sổ sách quản lý có diện tích khoảng 6.600 ha nhưng thực chất kiểm kê lại hiện chỉ còn 550 ha…

Ông Võ Công Lực, Giám đốc trung tâm phát triển quỹ đất thành phố, thừa nhận, hiện thành phố đang có rất nhiều khu đất công bị bỏ hoang nhiều năm, cho các doanh nghiệp thuê nhưng lại sử dụng sai mục đích, thậm chí không ít trường hợp lấn chiếm xây dựng đến khi có quyết định thu hồi đất thì rất khó khăn vì các đơn vị này đùn đẩy trách nhiệm, không chịu hợp tác.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, cho biết, trước đây lịch sử có chuyện giao đất không đúng thẩm quyền, dẫn đến có tình trạng người dân hoặc cán bộ công chức ở trong đó quá lâu. Khi tổ chức di dời, xử lý các tài sản trên đất theo quy định của pháp luật thì rất khó khăn khiến công tác thu hồi kéo dài.

Cho thuê ngắn hạn đợi thu hồi

Ông Thắng cho biết thêm, các quỹ đất sau khi được thu hồi và được giao cho trung tâm phát triển quỹ đất quản lý và bảo vệ chờ quyết định giao cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, quá trình này đôi khi phải kéo dài nhiều năm, để tránh lãng phí và tốn chi phí để bảo vệ đất, trung tâm phát triển quỹ đất có đề xuất cho doanh nghiệp thuê ngắn hạn như làm bãi giữ xe, nhà xưởng, địa điểm kinh doanh, những hình thức không trái với mục đích. Toàn bộ số tiền cho thuê sẽ được nộp toàn bộ vào ngân sách, tránh thất thoát.

Đại diện Sở Tài Chính TP.HCM cho biết, chủ trương của Sở là trong quá trình rà soát nếu phát hiện quỹ đất công nào bị bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, không hiệu quả thì đề xuất để thu hồi. Với các quỹ đất thuộc thẩm quyền quản lý của trung ương như công ty lương thực, Tổng công ty Thép… Sở sẽ báo cáo lên Bộ Tài chính làm việc với các cơ quan chủ quản để có phương án thu hồi.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM cho biết, mặc dù phải kiên quyết thu hồi những khu đất công bị bỏ hoang lãng phí, bị lấn chiếm trái phép, sử dụng sai mục đích nhưng cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố. Sở Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ ban ngành liên quan phải tham mưu cho UBND thành phố từng trường hợp cụ thể để có cách giải quyết làm sao để nhanh chóng có quỹ đất sạch phục vụ đấu giá hay các dự án BT tạo nguồn thu ngân sách.

Với những khu đất tạm thời cho thuê ngắn hạn, ông Dũng yêu cầu cần phải được quản lý và xem xét để không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trong khu vực đó. Ví dụ, cho thuê làm bãi giữ xe thì phải xem có gây kẹt xe cho khu vực hay cho thuê can ho the pegasuite thì có làm ảnh hưởng đến môi trường, có gây ô nhiễm hay không.